„Korytarz”. Wytyczanie granicy polsko-niemieckiej

Fotografia w nagłówku
Fot. Monika Jania-Szczechowiak
Fot. Monika Jania-Szczechowiak

„Korytarz”. Wytyczanie granicy polsko-niemieckiej 1918-1920 / „Der Korridor”. Polnisch-deutsche Grenzziehung 1918-1920 - oto tytuł polsko-niemieckiej konferencji, która odbyła się na Wydziale Historycznym UAM. W spotkaniu udział wzięli m.in. studenci i doktoranci – uczestnicy polsko-niemieckiego seminarium naukowego organizowanego cyklicznie już od 20 lat przez Instytut Historii UAM i Historisches Seminar Albert-Ludwigs-Universität Freiburg im Breisgau. Tegoroczne seminarium historyczne, realizowane pod tym samym tytułem, co konferencja, odbyło się w dniach 14-24 czerwca 2018 w Gdańsku, na Mazurach i w Poznaniu.

         Tematyka konferencji, wpisująca się w obchody stulecia Wielkiej Wojny, traktowała chronologicznie o decyzjach podjętych po zakończeniu wojny i w zasadzie ograniczona została do postanowień konferencji w Paryżu w odniesieniu do Polski i Niemiec. W trakcie dwóch dni obrad prelegenci dyskutowali m.in. kwestie związane z nowym ładem geopolitycznym w Europie, stosunkiem Niemiec wobec utraty Prus Zachodnich czy wreszcie możliwościami stworzenia niemieckiego, oderwanego od macierzy, „państwa na wchodzie”. Podczas konferencji przybliżono sylwetki orędowników sprawy polskiej na forum międzynarodowym (Roman Dmowski, Ignacy Jan Paderewski oraz Wojciech Korfanty) oraz wydarzenia, które wpłynęły na ukształtowanie ówczesnej granicy polsko-niemieckiej, takie jak: Powstanie Wielkopolskie czy plebiscyt na Warmii i Mazurach. Najwięcej emocji wywołały wystąpienia dotyczące argumentacji przytoczonej przez obydwa kraje w Wersalu oraz rozwoju nacjonalizmu w okresie międzywojnia w Polsce i w Niemczech. Oprócz historii politycznej i gospodarczej, podjęto też wątki regionalistyczne (postawy Kaszubów oraz życie codziennie przedstawicieli obydwu narodowości na granicy).

            W trakcie konferencji uczestnicy mieli możliwość gościć w murach Collegium Historicum rektora uniwersytetu we Fryburgu Bryzgowijskim, prof. Hansa-Jochena Schiewera, który przybył do Poznania na zaproszenie rektora UAM prof. Andrzeja Lesickiego. Prof. Schiewer jest także rektorem uczelni, znanej jako EUCOR (The European Campus), którą tworzą sfederowane uniwersytety we Fryburgu, Strasburgu, Bazylei, Mulhouse oraz Karlsruhe Institut für Technologie. Wolę przystąpienia do tej elitarnej grupy, która w przyszłości ma się przekształcić w uniwersytet europejski, wyraził również UAM. Rektorzy podpisali w tym celu stosowny list intencyjny. Podczas wizyty na Wydziale Historycznym Rektor Schiewer wygłosił krótkie przemówienie, w którym podkreślił jak ważna jest współpraca pomiędzy uczelniami w Poznaniu i Fryburgu, której wyrazem jest zarówno tegoroczna konferencja naukowa, jak i odbywające się corocznie seminaria młodych historyków. Dziękując organizatorom tych inicjatyw za zaangażowanie dodał, że żywi nadzieję na kontynuację tej wyjątkowej współpracy. Po zakończeniu obrad uczestnicy konferencji mieli okazję zwiedzić były Zamek Cesarski oraz miejsca Powstania Wielkopolskiego.

            Warto dodać, że konferencja dotycząca „Korytarza” była drugim spotkaniem naukowców z Polski i Niemiec badających tematykę I wojny światowej. Pierwsza konferencja z tego cyklu odbyła się w czerwcu 2016 r. i poświęcono ją Generalnej Guberni Warszawskiej. Aktualnie badacze pracują nad materiałami konferencyjnymi uwzględniającymi wystąpienia z obydwu sesji naukowych.

Organizatorami wydarzenia byli: Fundacja Współpracy Polsko-Niemieckiej, Albert-Ludwigs-Universität Freiburg im Breisgau oraz Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, a jej uczestnikami - naukowcy z Warszawy, Krakowa, Poznania, Gdańska, Szczecina, Katowic, Fryburga Bryzgowijskiego i Darmstadt.

Nauka Wydział Historyczny